Wat doe je als het cijfer achter je infographic verandert?

Bewaar de selectie achter de grafiek

Noteer het tabelnummer, de publicerende organisatie, de periode, de eenheid, eventuele gekozen groepen en de datum waarop je het cijfer raadpleegde. Sla bij een interne analyse ook het gebruikte bestand op met een herkenbare versiedatum. De verklaring van tekens van het CBS maakt onder meer onderscheid tussen voorlopige en nader voorlopige cijfers. Een punt of een lege cel heeft een eigen betekenis. Laat zulke aanduidingen bij het overnemen van de gegevens staan. Een spreadsheet dat een punt automatisch als nul verwerkt kan een heel andere lijn tekenen.

Bereken het effect van een revisie

Stel dat een eerdere editie een waarde van tweehonderd toont en voor de volgende periode een voorlopig cijfer van tweehonderdtien. De groei is dan tien gedeeld door tweehonderd, dus vijf procent. Als alleen het tweede cijfer wordt bijgesteld naar tweehonderdvier, resteert een groei van twee procent. Het verschil tussen beide groeipercentages is drie procentpunt. Dit zijn fictieve waarden voor het oefenen met versies. Werk bij een echte revisie beide perioden opnieuw bij, omdat de bron ook oudere waarden kan hebben veranderd.

Maak in je rekenblad een kolom voor het oude getal en een tweede voor het herziene getal. Bewaar daaronder de oude en de nieuwe formule. Dan kan een collega controleren of het verschil in de conclusie inderdaad uit de bronwijziging komt of uit een andere manier van rekenen.

Vind alle plekken waar de conclusie terugkomt

Zoek op het cijfer, de oorspronkelijke grafiektitel en de formulering in de inleiding. Een kop kan spreken van stevige groei terwijl de gecorrigeerde tekst verderop voorzichtiger is. Bekijk ook het tekstalternatief van de afbeelding en een eventuele download. Noteer per onderdeel of het vervangen is of bewust als historische uitgave bewaard blijft. Geef een bewaarde oude editie een herkenbare publicatiedatum en koppel haar waar mogelijk aan de nieuwe toelichting. Dat voorkomt dat twee versies naast elkaar als verschillende ontwikkelingen worden gelezen.

Beslis hoeveel uitleg de lezer nodig heeft

Een afrondingswijziging achter de komma kan andere gevolgen hebben dan een herziening waardoor groei omslaat in krimp. Schrijf bij een betekenisvolle wijziging wat de bron heeft aangepast, welke vergelijking nu volgt en op welke datum de redactie dat heeft verwerkt. Als de reden voor de herziening ontbreekt, vraag de bronhouder om uitleg of houd het bij de waarneembare wijziging. Een gewijzigde reeks bewijst op zichzelf niet dat de oorspronkelijke auteur verkeerd heeft gerekend of dat de onderliggende markt plotseling is veranderd.

Vragen voor het vervolg

• Welke bronselectie hoort bij het oude cijfer?
• Veranderde het percentage of het aantal procentpunten?
• Waar staat nog een oude download of grafiek?

Bronnen

• Verklaring van tekens in StatLine · Centraal Bureau voor de Statistiek