Hoe verandert het vestigingsbeeld voor Winkels in wit- en bruingoed samen in Fryslân?

De meetpunten voor Fryslân

Het verloop in Fryslân begint bij 40 in 2022 en bereikt 35 in 2026. In volgorde van de meetpunten zijn de tussenstappen 0, 0, -5, 0 vestigingen. De grootste absolute stap voor Winkels in wit- en bruingoed samen valt tussen 2024 (40) en 2025 (35). In deze selectie geldt 2025 met 35 als laagste meetpunt, en 2022 met 40 als hoogste. De eindwaarde ligt daarmee 5 onder dat maximum en 0 boven het minimum van Fryslân.

Hoe verhoudt Winkels in wit- en bruingoed samen zich tot het gebied?

Van 2022 tot 2026 verschoof het totaal voor Fryslân van 78.395 naar 88.090 vestigingen. De verandering binnen Winkels in wit- en bruingoed samen was -5, bij een totale regionale beweging van +9.695. In 2022 kwam de categorie daarmee uit op 0,05 procent van Fryslân en in 2026 op 0,04 procent. Binnen dezelfde regio heeft Afvalwaterinzameling en -behandeling een bijna zo grote telling (35), vanuit 5 bij het eerste meetpunt. Sommige branchegroepen binnen de bron overlappen; deze twee categorieën zijn apart vergeleken.

Binnen de bredere bedrijfstak Detailhandel (niet in auto's)

Het CBS deelt Winkels in wit- en bruingoed samen in onder de bredere SBI-afdeling 47 (Detailhandel (niet in auto's)). In Fryslân omvat die in 2026 7.550 vestigingen, waarvan 35 in de specifiek geselecteerde categorie vallen. Dat geeft een aandeel van 0,46 procent. Voor Nederland komt Winkels in wit- en bruingoed samen binnen dezelfde afdeling uit op 450 van 206.250, dus 0,22 procent. In 2022 was de verhouding voor Fryslân nog 40 op 7.140 (0,56 procent).

Voor de afdeling Detailhandel (niet in auto's) vermeldt de oprichtingenstatistiek in Fryslân over 2025 680 nieuwe vestigingen. Die telling hoort bij het bredere niveau 47. Wie de 680 als nieuwe vestigingen van alleen Winkels in wit- en bruingoed samen zou beschrijven, gebruikt de verkeerde afbakening. Ter voorbereiding op een locatiebezoek kun je dus de actuele stand van 35 in Fryslân vergelijken met de instroom van de bredere afdeling, mits je in de bespreking de twee categorieën uit elkaar houdt.

Van Fryslân naar de landelijke reeks

Voor heel Nederland bedraagt Winkels in wit- en bruingoed samen in 2026 450 vestigingen; in 2022 waren het er 550. De landelijke beweging over dat venster komt neer op -18,2%, tegenover -12,5% voor Fryslân. In absolute aantallen ligt Nederland -100 ten opzichte van de beginmeting. Het aandeel van Fryslân in de nationale reeks gaat van 7,27 naar 7,78 procent. Dat verloopt niet noodzakelijk in dezelfde richting als het aandeel van Winkels in wit- en bruingoed samen binnen het regionale totaal van 88.090.

Welke gebieden lijken op de eindstand?

Onder de 12 vergelijkbare gebieden met een positieve meetwaarde voor Winkels in wit- en bruingoed samen en een beschikbare beginmeting zijn er 4 met een hogere eindstand dan Fryslân. De afgeronde telling 35 komt voor bij 2 gebieden. Het dichtst in absolute aantallen komt Overijssel met 35, gevolgd door Limburg met 30. Relatief aan het eigen regionale totaal lopen de andere gebieden van 0,01 procent in Flevoland tot 0,04 procent in Drenthe. Ter vergelijking staat Fryslân op 0,04 procent voor Winkels in wit- en bruingoed samen.

Van een provinciale beweging naar een bezichtiging

Begin voor een locatieverkenning bij Winkels in wit- en bruingoed samen in Fryslân met de provinciale telling van 35. Onderzoek vervolgens één eigen verzorgingsgebied. Hoeveel van zulke vestigingen kom je binnen dat gebied werkelijk tegen? Controleer naast de kaart ook Afvalwaterinzameling en -behandeling, waarvoor het CBS in Fryslân 35 vestigingen vermeldt. Een onderneming die op straat hetzelfde publiek lijkt te bedienen kan onder een andere bedrijfsactiviteit vallen. In Overijssel bedraagt de telling voor Winkels in wit- en bruingoed samen 35; voor een locatiegesprek blijft de lokale afstand belangrijk.

Vragen voor het vervolg

• Welke waarneming op locatie zou een provinciale ontwikkeling in perspectief plaatsen?
• Bij welke twee meetpunten binnen Winkels in wit- en bruingoed samen zou je eerst extra context opvragen?
• Wat heb je naast de telling voor Fryslân nodig om de volgende stap te onderbouwen?

Bronnen

• Vestigingen van bedrijven; bedrijfstak, regio · Centraal Bureau voor de Statistiek
• Vestigingen van bedrijven; oprichtingen, bedrijfstak, regio · Centraal Bureau voor de Statistiek