Franchiseradar
Begin bij de vraag die je buiten wilt beantwoorden
Stel dat je twee steden onderzoekt voor een lunchzaak. In Rotterdam telde het CBS op 1 januari 2026 voorlopig 4.210 horecavestigingen; in de gemeente Utrecht waren dat er 2.460. Rotterdam telt in absolute zin dus meer horeca. De volgende vraag is of er ook meer vestigingen zijn in verhouding tot de omvang van de stad. Daarvoor gebruikt de atlas het inwonertal op dezelfde peildatum. In Rotterdam kom je uit op ongeveer 62,5 vestigingen per 10.000 inwoners, in Utrecht op 65,1. De volgorde van de steden draait om zodra je deze andere vraag stelt.
Je kunt uit geen van beide uitkomsten afleiden waar een nieuwe lunchzaak beter zal lopen. Een hotel met ontbijt, een cateraar en een eetcafé kunnen allemaal in dezelfde brede bedrijfstak vallen. Ze bedienen verschillende gasten en gebruiken hun ruimte op verschillende tijden. Kies daarom vooraf wat je ter plekke wilt uitzoeken: kantoorbezoek tijdens de lunch, avondpubliek uit de wijk of passanten die eten meenemen naar het station.
Vier meetpunten zijn geen lijst met openingen
Elke kolom in de tabel hoort bij één gebied. Elke rij telt vestigingen op de eerste dag van het jaar. Lees een verschil tussen twee rijen als een verandering van de geregistreerde stand. Een toename van vijf vestigingen is niet hetzelfde als een lijst van vijf nieuw geopende zaken. In de tussentijd kunnen er locaties bijgekomen en verdwenen zijn. Ook een wijziging van activiteit kan verschil maken.
De bron rondt af op vijftallen. Bij een klein dorp weegt zo’n afronding zwaarder dan bij een stad met duizenden vestigingen. Noteer daar liever de afgeronde aantallen dan een groeipercentage met twee cijfers achter de komma. De jaren 2025 en 2026 zijn in deze reeks voorlopig. Als je de vergelijking later herhaalt, bewaar dan ook de versie van je eerste tabel. Zo kun je zien of de bron intussen is bijgesteld.
Controleer de plekken die de tabel niet onderscheidt
Een inwoner is niet per definitie een potentiële bezoeker. Een strandplaats kan in de zomer veel gasten van buiten de gemeente ontvangen. Een ziekenhuis, station of bedrijventerrein kan op werkdagen een heel andere groep naar de omgeving brengen. De berekening per 10.000 inwoners corrigeert voor de omvang van de woonbevolking, maar niet voor die verplaatsingen. Ook zegt een vestiging niets over de grootte van de keuken, het aantal zitplaatsen of de openingsuren.
Neem bij een bezichtiging twee concrete straten als tegenproef. Loop er op dezelfde weekdag rond openings- en lunchtijd, bekijk waar mensen daadwerkelijk kunnen oversteken en teken aan welke zaken op die momenten open zijn. Schrijf ook op wat je niet kon waarnemen. Een drukte-indruk tijdens één bezoek is evenmin een betrouwbare omzetprognose. Het nut van de atlas is dat je met een betere vraag de straat op gaat, en later kunt uitleggen hoe je die hebt onderzocht.
Vragen voor het vervolg
- Welke bedrijfstak past echt bij de activiteit die je onderzoekt?
- Welk verschil tussen de gebieden wil je tijdens een bezoek controleren?
Bronnen
Welke bron wil je onderzoeken?
Neem beide gebieden, de peildatum en je vervolgvraag mee naar het locatiegesprek.