Wat vertelt een negatief ondernemersvertrouwen over een mogelijke opening?

Lees eerst welke stemming wordt gemeten

Het CBS beschrijft het ondernemersvertrouwen als een indicator op basis van de Conjunctuurenquête Nederland. Voor de betrokken bedrijfstakken worden onder meer de saldi van oordelen over de ontwikkeling en verwachting van het economisch klimaat voor seizoeneffecten gecorrigeerd en gecombineerd. Ook bij het samenvoegen speelt weging een rol. Schrijf daarom naast het gevonden cijfer of het Nederland, een provincie of een bepaalde bedrijfstak beschrijft. Noteer de periode. Een uitspraak over de Nederlandse ondernemersstemming is breder dan een uitspraak over lunchzaken in een afzonderlijke winkelstraat.

Maak een kleine saldosom

Neem in een denkbeeldige vraag honderd antwoorden. Twintig ondernemers oordelen gunstig, dertig ongunstig en vijftig neutraal. Het aandeel gunstige antwoorden min het aandeel ongunstige antwoorden is in dit eenvoudige voorbeeld twintig min dertig, dus min tien procentpunt. Dat is geen voorspelling dat de omzet met tien procent zal dalen. Het geeft aan dat er in deze ene antwoordverdeling meer ongunstige dan gunstige oordelen zijn. De officiële indicator gebruikt zijn eigen methode en bestaat niet uit deze ene verzonnen vraag. Houd het voorbeeld daarom apart van de gepubliceerde reeks.

Vraag wat achter de verandering zit

Een minder negatieve indicator kan ontstaan als minder ondernemers ongunstig antwoorden, ook wanneer het aandeel uitgesproken positieve ondernemers weinig verandert. Kijk als de bron dat toelaat naar de onderliggende vragen en sectorverschillen. Controleer of een beweging betrekking heeft op de terugblik of juist de verwachting. Een ondernemer kan de afgelopen periode zwak vinden en over de komende periode gematigd positief zijn. Verbind daar geen oorzaak aan zonder aanvullende bron. Een prijswijziging of een recente aankondiging noemen als verklaring vraagt meer dan een gelijktijdige verandering in een grafiek.

Leg als redactie de oorspronkelijke eenheid naast ieder cijfer in de grafiek. Een indexpunt, een procentuele omzetverandering en een saldo van positieve en negatieve antwoorden kunnen op een as sterk op elkaar lijken, terwijl je ze niet van elkaar kunt aftrekken.

Gebruik het signaal voor een betere lokale vraag

Neem het branchebeeld mee als aanleiding om leveranciers, omringende ondernemers en mogelijke klanten naar concrete omstandigheden te vragen. Kijk bijvoorbeeld of levertijden veranderen, of voorbestellingen afnemen en of de onderzochte locatie verschillende soorten klanten trekt. Maak in de begroting eigen scenario's voor aantallen, prijzen en kosten en label die als aannames. Bewaar het vertrouwenscijfer met bron en tijdvak in de achtergrondnotitie. De combinatie geeft een financier een beter gesprek over onzekerheid dan een automatische korting op de omzetprognose.

Vragen voor het vervolg

• Welke groep en periode beschrijft deze indicator?
• Gaat de verandering over verwachting of terugblik?
• Welke plaatselijke waarneming hoort bij het omzetplan?

Bronnen

• Onderzoeksomschrijving ondernemersvertrouwen · Centraal Bureau voor de Statistiek